Në Shqipëri regjistrimi i një subjekti kryhet pranë Qendrës Kombëtare të Biznesit dhe është një procedurë e standardizuar. Vështirësia reale fillon një javë më vonë, kur nisin detyrimet e deklarimit, fiskalizimi i faturave dhe marrëdhënia me kontabilistin. Ky udhëzues i rendit hapat sipas rradhës në të cilën i takoni.
Hapi 1 — Person fizik apo shoqëri
Personi fizik tregtar është forma më e thjeshtë dhe e përshtatshme për zeje, shërbime individuale dhe tregti të vogël. Shoqëria me përgjegjësi të kufizuar kufizon përgjegjësinë në kapitalin e shoqërisë dhe është pothuajse e detyrueshme kur ka ortakë, kur nënshkruani kontrata me institucione, ose kur planifikoni të merrni investim.
| Kriteri | Person fizik | SHPK |
|---|---|---|
| Themelimi | I shpejtë, dokumente minimale | Kërkon statut dhe akt themelimi |
| Përgjegjësia | Me pasurinë personale | E kufizuar |
| Ortakë | Jo | Po |
| Kontabiliteti | I thjeshtuar | I plotë |
| Përshtatet për | Freelance, dyqan i vogël, zeje | Ndërtim, turizëm, IT, prodhim |
Hapi 2 — Regjistrimi në QKB
Aplikimi bëhet në sportelet e QKB-së ose përmes shërbimeve elektronike qeveritare. Ju duhen dokumenti i identitetit, emri i subjektit, selia, objekti i veprimtarisë dhe të dhënat e administratorit. Për SHPK shtohen akti i themelimit, statuti dhe të dhënat e ortakëve me përqindjet përkatëse.
- 1Zgjidhni dhe verifikoni emrin e subjektit
- 2Përcaktoni objektin e veprimtarisë dhe selinë
- 3Përgatitni dokumentet e identitetit dhe, për SHPK, aktet themeluese
- 4Dorëzoni aplikimin dhe merrni numrin unik të identifikimit (NIPT)
- 5Regjistroni adresat dytësore nëse do të keni më shumë se një njësi
Dokumentet, tarifat dhe afatet e regjistrimit përcaktohen nga QKB dhe ndryshojnë periodikisht. Verifikoni kërkesat aktuale në faqen zyrtare të QKB-së ose në sportel përpara se të përgatisni dosjen.
Hapi 3 — Fiskalizimi dhe faturat
Shqipëria ka një sistem fiskalizimi ku faturat raportohen elektronikisht në kohë reale. Kjo do të thotë se ju duhet një zgjidhje softuerike e certifikuar, një certifikatë elektronike dhe, për shitjet me para në dorë, pajisje fiskale. Kostoja mujore e softuerit është e vogël, por konfigurimi fillestar zakonisht kërkon ndihmë profesionale.
- Zgjidhje softuerike fiskalizimi nga një ofrues i certifikuar
- Certifikatë elektronike për nënshkrimin e faturave
- Pajisje fiskale për shitjet me para në dorë
- Trajnim i shkurtër i personelit që lëshon faturat
Hapi 4 — Detyrimet tatimore
Pas regjistrimit, subjekti hyn menjëherë në kalendarin e deklarimeve që administrohet nga Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve. Deklarimet janë periodike dhe vonesat sjellin gjoba automatike, pavarësisht nëse keni pasur qarkullim ose jo. Kjo është arsyeja pse një subjekt i regjistruar dhe i papërdorur ju kushton para.
Normat e tatimit mbi fitimin, pragjet e TVSH-së, tatimi mbi të ardhurat personale dhe afatet e deklarimit ndryshojnë me ndryshimet ligjore. Mos i merrni si të dhëna përfundimtare nga asnjë burim jozyrtar; konfirmojini te DPT ose te kontabilisti juaj.
Hapi 5 — Licenca dhe leje sipas sektorit
Shumë veprimtari kërkojnë licencë ose autorizim shtesë: bar-restorantet, njësitë e akomodimit, transporti, ndërtimi, shërbimet shëndetësore dhe arsimore. Në Tiranë dhe Durrës procedurat për njësi me publik janë më të ngarkuara, sidomos gjatë sezonit turistik kur numri i aplikimeve rritet.
| Sektori | Kërkesa tipike shtesë | Kush e lëshon |
|---|---|---|
| Bar-kafe, restorant | Autorizim higjieno-sanitar, siguri nga zjarri | Bashkia dhe inspektoratet |
| Akomodim turistik | Klasifikim i strukturës | Institucioni i turizmit |
| Transport mallrash | Licencë transporti, dëshmi automjetesh | Institucioni i transportit |
| Ndërtim | Licencë profesionale sipas kategorive | Institucioni përkatës |
| Qendër mësimi | Autorizim arsimor | Institucioni i arsimit |
Hapi 6 — Banka, punonjësit dhe kontabiliteti
Hapja e llogarisë bankare afariste kërkon ekstraktin e QKB-së dhe dokumentin e administratorit. Për punonjësit, deklarimi bëhet përpara ditës së parë të punës, jo pas. Kontabilisti nuk është luks: në praktikë, tarifa mujore e tij është më e ulët se një gjobë e vetme për deklarim të vonuar.
Për një biznes të vogël në Tiranë, kostot fikse mujore që nisin menjëherë pas regjistrimit përfshijnë kontabilitetin, softuerin e fiskalizimit, qiranë dhe shërbimet. Këto duhen mbuluar edhe në muajin kur nuk shisni asgjë, prandaj rezerva prej tre muajsh është minimumi i arsyeshëm.
- Kontabilitet mujor
- Softuer fiskalizimi dhe mirëmbajtje
- Qira dhe shpenzime utilitare
- Kontribute për punonjësit e deklaruar
- Rezervë tre-mujore për kostot fikse
Nëse i planifikoni këto para se të hapni, muaji i parë kalon si punë. Nëse jo, kalon si zjarrfikje, dhe zjarrfikja në muajin e parë është më e shtrenjtë se çdo konsulencë.
Pyetje të shpeshta
Sa zgjat regjistrimi në QKB?
Procedura bazë kryhet zakonisht brenda pak ditësh pune. Licencat sektoriale dhe autorizimet e bashkisë janë ato që zgjatin afatin total.
A mund të regjistrojë biznes një shtetas i huaj?
Po. Kërkohen dokumente identifikimi të vlefshme dhe, sipas rastit, dokumente të përkthyera e të noterizuara. Verifikoni listën te QKB përpara aplikimit.
Çfarë ndodh nëse nuk kam qarkullim një muaj?
Deklarimet mbeten të detyrueshme edhe me zero qarkullim. Mosdeklarimi sjell gjoba, prandaj një subjekt i hapur dhe i papërdorur gjeneron kosto.
A duhet kasë fiskale për një biznes shërbimesh online?
Varet nga mënyra e arkëtimit. Shitjet me para në dorë kanë kërkesa të ndryshme nga arkëtimet bankare; sqarojeni rastin tuaj konkret me kontabilistin ose me DPT.
Redaksia e Plan Biznesi
Ekipi editorial
Ekip me përvojë në zhvillim biznesi, financa dhe aplikime për grante në Kosovë, Shqipëri dhe Maqedoninë e Veriut. Çdo material kalon në redaktim dhe verifikim para publikimit.
Përmbajtja ka karakter informativ dhe nuk zëvendëson këshillën ligjore, tatimore ose financiare. Verifikoni gjithmonë kushtet dhe afatet në burimin zyrtar. Politika jonë editoriale.
